حلال ها و لکها
لكهاي گوناگون را با توجه به حلال هر يك و همچنين نوع و جنس پارچه و رنگ آن ميتوان برطرف نمواد. البته مادهي لكبر ممكناست نقش حلال يا اكسيدان (مانند كلر، آب اكسيژنه و غيره) و يا جسم احيا كننده (مانند سولفيتهاي هيدروژندار) را داشته باشد. در صورتداشتن نقش حلال، معمولاً براي لكهاي با مولكولهاي قطبي از حلالهاي قطبي و در مورد غيرقطبي از حلالهاي غير قطبي استفاده ميگردد. حلالهاي گوناگون را در دو دستهي آلي و معدني ردهبندي ميكنند:
الف- حلالهاي آلي؛
شامل:
- ئيدروكربنهاي سير شده (بنزين يا گازولين – نفت كه غير قطبي هستند)
- ئيدروكربنهاي معطر يا آروماتيك (بنزن – تولوئن – گزيلن كه غير قطبي هستند)
- ئيدروكربنهاي كلردار (تتراكلريد كربن كه غيرقطبي است)
- الكلها (مانند متانول و بوتانول كه قطبي هستند)
- ستونها (مانند استون كه قطبي است)
- استرها (مانند استات اتيل و استات بوتيل كه قطب ضعيفتر از الكلها دارند)
- اترها (مانند اتر اتيليك و اتر گلبكوليك كه قطبي ضعيف هستند)
ب- حلالهاي معدني؛ شامل:
- حلالهاي معدني اكسيژندار (مانند آب و دياكسيد گوگرد كه قطبي هستند)
- حلالهاي معدني نيتروژندار (مانند آمونياك كه قطبي ميباشد)
و …
رديف نوع لك حلال لك
1 نوار چسب تتراكلريد كربن*
2 خون محلول نمك – آب و صابون
3 شربت و شيريني آب گرم و صابون – آب ژاول
4 آدامس تتراكلريد كربن
5 چاي – قهوه – كاكائو – شكلات آب جوش – آمونياك
6 لك ميوه آب جوش
7 لك سبزي الكل و صابون
8 چربي تتراكلريد كربن – بنزين سفيد**
9 يد الكل – تيوسولفات سديم
10 رنگ روغني تينر
11 لاك الكل – استون
12 قير نفت – بنزين – تترا كلريد كربن
13 لكهي جوهر و مركب شير محلي كه گرم نشده باشد
14 لكهي چربي فرش پودر جوششيرين بپاشيد و پس از يك روز آنرا برس بزنيد
15 عرق بدن آمونياك و سركه، بعد پودر لباسشويي
16 لكهاي روي ظروف نقره نمك طعام
17 لكهاي روي ظروف نيكل آمونياك – كلرو فرم – اتر – نفت
18 لك زنگ آهن آب ليمو و نمك
19 لكهاي روي ظروف آلومينيومي سركه گرم
20 لك پارافيني اتو كشي با كاغذ خشككن و سپس تترا كلريدكربن